Skip to Content

مگرچراغی بسوزد

  • strict warning: Non-static method cmfcCalendar::factory() should not be called statically in /home/haranak/public_html/sites/all/modules/calendar_systems/calendar_systems.module on line 221.
  • strict warning: Declaration of cmfcCalendarV1Iranian::infoArrayToTimestamp() should be compatible with cmfcCalendarV1::infoArrayToTimestamp() in /home/haranak/public_html/sites/all/modules/calendar_systems/calendar/v1/calendarSystems/iranian.class.inc.php on line 0.
  • strict warning: Non-static method cmfcCalendar::factory() should not be called statically in /home/haranak/public_html/sites/all/modules/calendar_systems/calendar_systems.module on line 221.
  • strict warning: Non-static method cmfcCalendar::factory() should not be called statically in /home/haranak/public_html/sites/all/modules/calendar_systems/calendar_systems.module on line 221.
  • strict warning: Declaration of views_handler_argument_many_to_one::init() should be compatible with views_handler_argument::init(&$view, $options) in /home/haranak/public_html/sites/all/modules/views-6.x-2.12/views/handlers/views_handler_argument_many_to_one.inc on line 0.

مگرچراغی بسوزد

مجموعه داستان "مگر چراغی بسوزد "را با همه داستانهاش دوست دارم .داستانی هایی که ردی از خاطره رابر دوش می کشند و با زبان گویا می گویند انسان جز خاطره و گذشته ای که براو گذشته است چیز دیگری نیست . در یادداشت حاضر نگاهی دارم به بلندترین داستان مجموعه به نام "...وچشم هایم درآیینه "که درصفحات ابتدایی کتاب آمده است

قبل از داستان یادداشتی درج شده که مبنای روایتی داستان را یادآوری کرده است .داستانی کردن سرنوشت خانی که تسلیم مرگ نشده است  این که رضاقلی و علی نقی که  بودند و چگونه کشته شدند .کاش این یادداشت آورده نمی شد و ذهنیت به خواننده نمی داد . خواننده  هرجورکه دوست داشت رضاقلی  خان دچار شده در بن بست مرگ را تخیل می کرد.اما با خواندن مقدمه داستان که پیش درآمدی بر داستان متوجه می شویم رضاقلی خانی بوده است اهل روستای جوزدان درحوالی نجف آباد که در اواخر سلطنت محمدعلی شاه قاجار در محدوده زاینده تیران و کرون و نیز کوهپایه های بخش فریدن به چپاول مشغول بود .داستان پازلی از زندگی خان را که به برجی پناه می برد را روایت می کند .شاید نویسنده  با آوردن مقدمه تاریخی خواسته روایت داستانی را با روایت تاریخی درجلوی خواننده قراردهد که تاثیر پذیری کدامیک بیشتر است .مقدمه تاریخی تصویر شبهی از رضاقلی می دهد اما داستان نویسنده با فراز و فرود زیبایی که به داستان داده خواننده را سرجایش میخکوب می کند .

تسلیم نشدن رضا قلی تحسین برانگیزاست ."تن ندادن و تسلیم نشدن "تم اصلی داستان است .همان رضاقلی ماندن ،ایمان و باوری است که  گریز را پیش پای خان گذاشته است.داستان برشی از سرنوشت رضاقلی که ازقضا خان بوده و مامورین دنبالش کرده و به گوشه باغی پناه آورده را حکایت می کند .داستان  صحنه خوفناکی  را به تصویر می کشد که  ترس و دلهره برجان خواننده همچون رضاقلی می نشیند .در داستان دو صحنه است که به زیبایی داستان افزوده است. یکی منظره خانه ای است که درآن زن جوانی به همراه پیرمردی درایوان خانه ظاهرمی شوند وعلی نقی بر ایوان خانه  ازشدت خستگی خوابیده است .رضاقلی از دور که دیده هایش را روایت می کند خیال آسودگی خواهرزاده اش علی نقی - برای او سوال برانگیز است در لحظه ای از زمان  پیرمرد قصد کشتن علی نقی را با بیل دارد بعد منصرف می شود .آیا آن زن جوان همسر علی نقی است ویا دلداده اش هست ؟ و چرا علی نقی به این خانه پناه برده است ؟سوالاتی است که ذهن راوی و خواننده را به خود مشغول می کند وحدس ها را برمی انگیزد

رضاقلی کمین کرده که محیط پیرامونیش را می پاید محیطی که از آن مرگ می بارد خطر مرک است .در این میان رضاقلی  آینه  کوچک جیبی را  از پر شالش در می آورد.به نقل از متن

 "گاه ، وقت تنها شدنش ،وقت غم باری  دل و خلق تنگ شده اش همین کا را می کرد ، آینه ی کوچک سنگی را بیرون می آوردوبه چشم هایش خیره می شد.وهیچ فکر نمی کرد."

 در اواخر داستان رضاقلی وبه برجی پناه برده است و مامورین مسلح محاصره اش کرده اند بازهم آینه کوچک جیبی اش را درمی آورد به تصویر خود مشغول می شود  به نقل از متن :

("کارت تمام شد رضا قلی ، آینه کو ؟"به زحمت آینه را پیدا کرد و گرفت  برابر صورتش در انعکاس آینه خون بود "باید چشم هایم را می کشیدم "رضا قلی تنها توانست آینه کوچک سنگی را به دیواره ناصاف سوراخ خراب شده تکیه بدهد  خواب به چشم هایش نشست .....)

واما آینه در سطر  پایانی داستان جدا از رضاقلی باقی می ماند .آینه همان نماد دلبستگی رو ح و جدان رضاقلی خان است که بر کنگره برج همراه با طلوع و غروب آفتاب می درخشدو خاموش می شود به نقل از متن داستان  می خوانیم

"درسپیده ی صبح بعد و هر سپیده ی بعدی تا قبل از این که بال کبوتری به آینه بگیرد و آن را برگرداند نور صبح درآینه می افتاد و خورشید کوچکی دربالای آن طلوع می کرد و هنگام نیمروز آینه با یاد چشم های پیر غروب می کرد "

دخالت نویسنده در روایت تاریخی  (آینه کوچک جیبی و خانه داخل باغ ) داستان را جذاب و تاثیر گذار کرده است که قوت قلم و خیال نویسنده ای را نشان می دهد

داستان پایان بندی فوق العاده جذابی دارد .خواننده از تکنیک و مهارتی  که نویسنده داستان  بکاربرده است راضی و خرسند است گرچه رضاقلی خان را ازدست داده است اما دلش به آینه دربلندای برج بند  می شود دشتی که بی رضاقلی خان درسیطره پرتو روح نگران و دلبسته اش مغرورانه بر بلندای برج می درخشد .برجی که نماد غرور بالندگی رضا قلی است حتی اگر نباشد .

------------------------

این یادداشت ادبی در زرزونامه آرمان به آدرس www.armandaily.ir/Default.aspxمنتشر شده است